To takie proste!
Samorządowe Przedszkole nr 154 im. Janusza Korczaka
Strona głowna  /  Aktualności  /  Tajemnice ludzkiego umysłu: osobno, a jednak razem czyli o lateralizacji słów kilka
Tajemnice ludzkiego umysłu: osobno, a jednak razem czyli o lateralizacji słów kilka
data dodania: 2011-03-05 17:43:55

Magdalena Miśkiewicz

 

Tajemnice ludzkiego umysłu:

osobno, a jednak razem

czyli o lateralizacji słów kilka

 

Lateralizacja – co to słowo oznacza?

 

Lateralizacja to dominacja jednej ze stron ciała, a co za tym idzie przewagi jednej z półkul mózgowych. Prawa półkula mózgowa kontroluje bowiem lewą stronę ciała człowieka. Zaś lewa półkula odpowiedzialna jest za sterowanie prawą stroną ciała. Asymetria mózgu przyczynia się do odpowiedniej specjalizacji półkul. Każda z półkul odpowiedzialna jest za inną funkcją, ale żadna bez drugiej nie może prawidłowo działać.

 

Lewa półkula steruje prawą częścią ciała.                                

Jest odpowiedzialna za:

  • myślenie logiczne
  •  
  • liczby
  • czytanie i pisanie
  • mowę
  • porządek i planowanie
  • czas
  • szczegóły

 

Prawa półkula steruje lewą częścią ciała.

Jest odpowiedzialna za:

  • myślenie twórcze i wyobraźnię
  • spontaniczność
  • uczucia, emocje
  • kolor
  • muzykę, rytm, taniec
  • widzenie przestrzenne
  • ogląd ogółu

 

Odpowiedzialność za procesy wzrokowe, słyszenie i umiejętności matematyczne jest podzielona pomiędzy obydwie półkule.

 

Dominacja ręki, oka i nogi…

 

Każdy człowiek w codziennych czynnościach posługuje się lepiej jedną z rąk (bądź prawą, bądź lewą). Dotyczy to także narządu zmysłu wzroku jakim jest oko, oraz narządu ruchu – nogi.

Obserwacja zachowania dziecka w różnych sytuacjach życiowych jest cennym źródłem informacji, ponieważ dowiemy się jakiego wyboru jednego z dwóch narządów ruchu, zmysłu dokonało dziecko podczas wykonywanej czynności.

Możemy zaobserwować :

  • którą nogą kopie piłkę, na której nodze stoi w zabawie „bocian”, którą nogę postawi na krzesło, aby się na nie wspiąć
  • którą ręką dziecko je, kroi, rysuje, rzuca piłką, trzyma nożyczki
  • którym okiem zagląda przez dziurkę od klucza lub do wnętrza ciemnej butelki
  • które ucho przykłada do zegarka, aby sprawdzić, czy „chodzi”

W Polsce najczęściej stosowaną metodą badawczą psychologów jest test lateralizacji R.Zazzo i N.Galifret-Granjin, który pozwala określić dominację ręki, oka, nogi.

 

Lateralizacja skrzyżowana i związane z nią trudności

 

Problemy pojawiają się wówczas, gdy występuje wyraźna przewaga czynnościowa narządów ruchu i zmysłu, lecz nie po tej samej stronie, a po obu stronach ciała. Jest to lateralizacja skrzyżowana. Dominuje prawa ręka i noga, oraz lewe oko. Może także wystąpić sytuacja odwrotna: dominuje lewa ręka i noga, natomiast prawe oko jest przeważające. Prawidłowy przebieg procesu lateralizacji jest ważnym elementem rozwoju ruchowego.

Lateralizacja skrzyżowana oka i ręki utrudnia kształtowanie się koordynacji wzrokowo-manualnej. Wiąże się z tym obniżenie sprawności rąk, opóźnienia w rozwoju orientacji przestrzennej, koordynacji wzrokowo-ruchowej.

 

Test lateralizacji R. Zazzo i N. Galifret – Granjin:

 

I PRÓBA RĄK:

 

Odkładanie kart

(pomoce: 32 karty pasjansowe, stoper)

Zadaniem dziecka jest jak najszybsze położenie kart jedna na drugą. Dziecko bierze karty do wybranej przez siebie ręki i przekłada po jednej na druga talię. Wcześniej nauczyciel demonstruje wykonanie zadania.

Włączamy stoper, gdy dziecko bierze pierwszą kartę i zatrzymujemy, gdy położy ostatnią. Jeżeli dziecko upuści kartę lub weźmie dwie na raz, nie pozwalamy mu podnosić tych kart i przerywać odkładania, natomiast na końcu doliczamy za każdą kartę po jednej sekundzie do ustalonego czasu odkładania.

Następnie dziecko wykonuje próbę drugą ręką. Możemy poprzestać na jednokrotnym wykonaniu próby każdą ręką, jeżeli stosunek uzyskanych czasów wynosi 2 do 3. Jeśli tak nie jest, przeprowadzamy próbę 3 razy każdą ręką. Uznajemy przewagę tej ręki, którą dziecko odkładało karty krócej przynajmniej o 3 sekundy. Jeżeli nie ma różnicy lub jest ona mniejsza stwierdzamy, że sprawność rąk jest jednakowa.

 

Marionetka

Próbę wykonujemy w pozycji stojącej. Rękę odchyloną w bok unosi się do góry zginając równocześnie w łokciu pod kątem prostym. Ramię – ustawione poziomo, przedramię – pionowo. Dłonią i przedramieniem wykonuje się ruchem ciągłym obroty w jedną i drugą stronę wokół tej samej osi raz jedną raz drugą ręką. Obserwujemy sprawność wykonywania zadania ręki prawej i lewej. Na przewagę jednej ręki nad drugą wskazuje większa płynność i szybkość ruchów, a także brak współruchów.

 

Na podstawie tej metody oblicza się wskaźnik dominacji manualnej:


czas lewej ręki – czas prawej ręki
__________________________________________
czas ręki dominującej


Dodatnie wskaźniki należy interpretować jako praworęczność, ujemne jako leworęczność, a wskaźnik 0 – oburęczność.

 

 

II PRÓBA OCZU:

 

Patrzenie przez dziurkę w kartonie

(pomoce: karton o wymiarach 25 cm na 15 cm z otworem w środku o średnicy 0,5 cm)

Zadaniem dziecka jest patrzenie przez otwór na jakiś przedmiot: trzymając karton w obu rękach, trzymając karton w lewej ręce, trzymając karton w prawej ręce. Notujemy, do którego oka przybliża otwór w kartonie. Jest to oko kierujące, wiodące.

Kalejdoskop

Dziecko zagląda w kalejdoskop. Drugie oko musi zamknąć. Powtarzamy próbę kilka razy i notujemy, którym okiem dziecko patrzy.

 

III PRÓBA NÓG:

 

Klasy

(pomoce: drewniany klocek o powierzchni 5 cm na 5 cm i wysokości 3 cm)

Zadaniem dziecka jest przesuwanie klocka tak, jak przy grze w klasy. Notujemy wybór nogi. Polecamy wykonać to samo drugą nogą. Porównujemy sprawność obu nóg.

 

Kopanie

(pomoce: klocek j.w.)

Zadaniem dziecka jest kopnięcie klocka tak, jak piłki. Powtarzamy próbę kilkakrotnie. Notujemy wybór nogi.

 


Komentarze
Dodaj komentarz
Imię i Nazwisko
Adres e-mail
Komentarz
Wpisz wynik: 2+3