To takie proste!
Samorządowe Przedszkole nr 154 im. Janusza Korczaka
Strona głowna  /  Aktualności  /  Przedszkolak zdrowy od A do Z
Przedszkolak zdrowy od A do Z
data dodania: 2016-03-06 16:44:44
 Przedszkolak zdrowy od A do Z
cz.1 Zdrowie na talerzu
 
        To, co jemy wpływa na nasze samopoczucie i funkcjonowanie organizmu.  Nie bez przyczyny popularne jest powiedzenie: „Stajesz się tym, co jesz”.  Nawyki żywieniowe wynosimy z domu rodzinnego. Warto się zastanowić, czy są one prawidłowe i czy nie mają złego wpływu na rozwój dziecka. Bowiem czas intensywnego rozwoju fizycznego i umysłowego człowieka przypada na wiek przedszkolny. Zła dieta przedszkolaka może destrukcyjnie wpływać na stan zdrowia i sprawność fizyczną. 
W tym artykule znajdą Państwo wskazówki i ciekawostki, które być może pomogą zmienić talerz pełen kalorii, w talerz pełen zdrowia.
Polscy lekarze i specjaliści do spraw żywienia alarmują, że wzrasta liczba dzieci  z nadwagą. Przyczyną jest mała aktywność fizyczna dzieci oraz zła dieta.  Aby obecna sytuacja uległa poprawie należy przede wszystkim uświadamiać dzieciom, jak istotna dla zdrowia i życia jest prawidłowa dieta. Bardzo pomocne są różnorodne akcje i programy promujące zdrowy tryb życia, m.in. projekt „Akademia Zdrowego Przedszkolaka”, w którym nasze przedszkole bierze udział już 3 rok. 
W roku szkolnym 2014/2015 realizowaliśmy program „Przedszkolak pełen zdrowia – podróż do krainy aktywności”. Mottem przewodnim tegorocznej akcji jest „Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie…”, w której dzieci zostaną wprowadzone w świat zdrowia – fizycznego jak 
i psychicznego, z pomocą twórczości polskich pisarzy dla dzieci.  Nasze przedszkole dba o to, aby dzieci wzbogacały wiedzę na tematy zdrowotne  i rozwijały świadomość i odpowiedzialność za swoje zdrowie. 
Jednak, aby działania prozdrowotne w środowisku przedszkolnym miały jakikolwiek sens konieczny jest udział środowiska rodzinnego, a dobry przykład dorosłych to podstawa sukcesu.
 
 
 
cz.2 Przedszkolak zdrowy od A do Z
 
A jak alergie pokarmowe. Dziecku alergicznemu starannie zaplanuj menu, aby eliminacja produktów alergizujących nie skutkowała niedoborami składników odżywczych (najlepiej wyszukać odpowiednie zamienniki eliminowanych produktów).
 
B jak białko. W głównych posiłkach (pierwsze śniadanie, obiad i kolacja) powinny znaleźć się produkty o pełnowartościowym białku, np. wędlina, mięso, ryby, jajka, produkty mleczne. 
 
C jak cukier. Badania wykazują, że dzieci tyją nie w wyniku spożywania nadmiernych ilości tłuszczu, ale dlatego, że spożywają dużo cukru rafinowanego (białego) i słodyczy. Cukier jest główną przyczyną otyłości dzieci, demineralizuje organizm, niszczy nerki i cały układ wydalania. Powoduje cukrzycę, arteriosklerozę, osłabienie odporności organizmu, próchnicę, rozwój pasożytów i grzybów w układzie trawiennym.
 
D jak witamina D. Witamina D jest niezbędna dla zdrowych kości dziecka. 
Wspólnie z wapniem działa korzystnie na system nerwowy i serce, wzmacnia skórę, łagodzi stany zapalne, wpływa na odpowiedni poziom cukru we krwi, stymuluje szpik kostny do produkcji komórek obronnych. Witamina D3 - wytwarza się w naszej skórze pod wpływem słońca. Czerpiemy ją też z pożywienia pochodzenia zwierzęcego, jedząc ryby morskie, masło, jaja, mleko, wątróbkę kurzą. Dlatego należy pamiętać, by w codziennej diecie dziecka było więcej nabiału i ryb. I nie zapominajmy o roli słońca. Latem wystarczy kilka minut naświetlania promieniami słonecznymi odbitymi (np. pod parasolem) buzi i rączek dziecka, by otrzymało dzienną dawkę witaminy D3.
 
E jak emulgatory, konserwanty, barwniki.  Większości tzw. E lepiej unikać, chociaż część  z nich uważana jest za substancje nie mające wpływu na zdrowie człowieka. E stają się szczególnie szkodliwe, kiedy spożywamy je długotrwale i w dużych ilościach. Metodą na uniknięcie jedzenia produktów ze szkodliwym E jest kupowanie produktów z pewnego źródła lub tych posiadających certyfikaty żywności ekologicznej oraz – co najważniejsze – uważne czytanie etykiet na opakowaniach żywności. 
 
Najczęściej spotykane substancje o szkodliwym działaniu to: 
E-200 - jest to tak zwany utwardzacz, np. do masy serowej, marmolady, margaryny. Wywołuje najczęściej reakcje alergiczne
E-211 (beznoesan sodu) - dodawany do napojów np. Coca-Cola, Pepsi.  Powoduje silne reakcje alergiczne/uczulające. 
E-230-237 - środki chemiczne używane przy zabezpieczeniu owoców cytrusowych przed zepsuciem podczas transportu.  Powoduje silne zatrucia pokarmowe, uczulenia. 
E-249-250 (azotyn sodu i azotyn potasu) - stosowane są do peklowania wędlin. Zabezpieczają wędliny przed bakteriami wywołującymi jad kiełbasiany. Z jednej strony chronią nasz organizm przed zatruciem, ale mają też szkodliwy wpływ na nasze zdrowie. 
E-124 - barwnik używany do barwienia cukierków owocowych, budyniów. Wywołuje reakcje alergiczne. Podobnie działa barwnik E-151.
E-280 - przeciwutleniacz dodawany do chleba i ciastek. Powoduje raka żołądka. 
E-220 - przeciwutleniacz dodawany do ciasta biszkoptowego, kostek rosołowych i tłuszczów cukierniczych. Powoduje zaburzenia pracy wątroby, przyśpiesza wytwarzanie enzymów trawiennych.
E-401 - zagęszczacz, powoduje sytość, pęcznieje w żołądku, dodawany jest do preparatów odchudzających.
E-413 - zagęszczacz, wywołuje podrażnienia, wysypki i zapalenie skóry.
E-414 - guma arabska, powoduje uczulenia.
E-524 - to silny środek żrący, znajduje się w słonych paluszkach.
 
Są też substancje, które nie są szkodliwe dla naszego zdrowia:
E-100 (kurkumina), E-101 (witamina B12), E-122 (czerwień żywnościowa), E-104 (żółcień chinolinowa) to barwniki dodawane do galaretek, kisielów, napoi, cukierków owocowych.
E-300 (syntetyczna witamina C)
E-310 i 312 - przeciwutleniacze, chronią produkt przed jauczeniem masła lub margaryny.
 
F jak fast food. Tego typu produkty (frytki, hamburgery, pizza) nie nadają się do jedzenia dla dziecka. Nie tylko są wysokokaloryczne, brak w nich ważnych składników odżywczych. 
 
G jak głodny? Zjedz owoc lub warzywo. Owoce i warzywa są bardzo ważnym elementem diety. Po pierwsze dlatego, że są żywnością nieprzetworzoną, łatwo dostępną i o stosunkowo dobrej jakości. Po drugie, mają doskonałe wartości odżywcze i wiele naturalnych witamin. Przykładowo: jedna porcja (200 ml) soku z owoców cytrusowych pokrywa całkowite dzienne zapotrzebowanie na witaminę C.
Dzieci lubią jeść owoce, gorzej z warzywami.  Zachęcaj dziecko do jedzenia warzyw i owoców poprzez zabawę, pokazuj mu nowe smaki 
i potrawy. Zalecane jest, aby spożywać „5 porcji warzyw, owoców i soku” codziennie. 
 
H jak higiena. Na kształtowanie nawyków higienicznych nigdy nie jest za wcześnie. 
I w tym temacie rodzice są dla swoich dzieci wzorem.  Dziecko obserwuje ich i stara się być takie, jak oni. To jest wielka szansa dla rodziców, ale też i odpowiedzialność, bo dziecko odwzorowuje nie tylko zachowania dobre, ale też i zachowania niepożądane. 
Wypracowanie u dziecka dobrych nawyków higienicznych wymaga przede wszystkim systematyczności. Zachowania prozdrowotne muszą być wplecione w codzienną rutynę. Nie można z nich rezygnować, bo dziecko jest zmęczone lub chce się bawić, bo rodzic nie ma czasu, bo są wakacje lub przyszli goście. 
 
J jak jadłospis. W codziennym jadłospisie dziecka (w równych odstępach czasu) zaplanuj co najmniej 4-5 posiłków (wśród nich przynajmniej jeden powinien być ciepły). 
 
K jak kanapka czyli parę słów na temat pieczywa. Pierwszym rodzajem pieczywa jakie powinno się podać dziecku jest pieczywo białe (najlepiej z mąki graham – mąki pszennej  z pełnego przemiału. Nie ma tyle wartości odżywczych co ciemne, ale jest zdecydowanie łatwiej strawne. Bazowanie na samym chlebie razowym nie jest wskazane, gdyż jest to pieczywo najbardziej ciężkostrawne. Warto także kupować chleb z pestkami dyni, ziarnami słonecznika, soją czy też sezamem, które dodatkowo wzbogacą pieczywo w witaminę E  i nienasycone kwasy tłuszczowe, bardzo ważne dla prawidłowego rozwoju układu nerwowego malca. Przy wyborze pieczywa zwracaj uwagę na etykiety. Dietetycy i pediatrzy odradzają podawanie dzieciom pieczywa zawierającego konserwanty, polepszacze czy środki antypleśniowe. Z diety dziecka wykluczmy zatem pieczywo tostowe (szkodliwe dodatki) oraz bułki kajzerki (produkowane z oczyszczonej mąki pszennej, przez co niewiele dobrego wnoszą do organizmu). Staraj się jak najczęściej sięgać po pieczywo różnorodne, którego skład to mąka żytnia, zakwas, woda i sól, bez zbędnego dodatku chemii!
 
L jak Lays’y i inne chipsy. W procesie obróbki ziemniaków do postaci smacznego chipsa zachodzi wiele chemicznych procesów, które zmieniają jego wartość odżywczą i powodują, że staje się on niezdrowy. Na skutek smażenia wytwarza się akrylamid – substancja toksyczna dla układu nerwowego, czynnik rakotwórczy. Ilość tej substancji, która wpływa na zdrowie, zależy od masy ciała. Gdy dziecko zje chipsy dostarczy do organizmu więcej  akrylamidu na kg masy ciała niż dorosły mężczyzna. Kolejnym szkodliwym związkiem są kwasy tłuszczowe – trans, które podwyższają poziom złego cholesterolu we krwi, powodują miażdżycę, choroby układu krążenia. Chipsy to bomba kaloryczna, 100 g chipsów to około 500 kcal!
 
M jak masło kontra margaryna. Dzieci do 2 roku życia powinny spożywać masło, gdyż zawarty w nim cholesterol odgrywa ważną rolę w budowaniu układu nerwowego dziecka.  Od 3 roku życia poleca się zamianę masła na tłuszcz roślinny (oliwa, margaryna). 
Margarynę można wprowadzić jako stały element diety w 3 roku życia dziecka. Należy jednak zwrócić uwagę, aby była to margaryna wysokiej jakości. Jak zatem rozróżnić dobrą margarynę od złej? Należy czytać etykiety i sprawdzać czy producent wspomina o tzw. tłuszczach trans. Jeśli ich ilość deklarowana przez producenta wynosi <0,1 g wówczas taka margaryna jest korzystna dla zdrowia.
 
N jak napoje gazowane. Słodkie i uwielbiane przez dzieci. Dzieci powinny ich unikać, 
z powodu ogromnej ilości cukru (np. w puszcze Coca –Cola 250 ml znajduje się  7 kostek cukru). Napoje gazowane (np. Coca – Cola) zawierają kwas ortofosforowy, który szkodliwie wpływa na strukturę kości. Kości stają się miększe i bardziej łamliwe. 
Napoje gazowane niszczą szkliwo zębów i powodują choroby dziąseł.
 
O jak olej. Do posiłków gotowanych i duszonych używaj oleju rzepakowego lub oliwy,  a do surówek i sałatek odpowiedni będzie dodatek oleju słonecznikowego lub sojowego.
 
P jak przekąski. Ogranicz spożywanie przez dziecko produkty podczas siedzących czynności (np. oglądanie telewizji). Schowaj chipsy, paluszki, ciasteczka, batoniki. W zamian podaj zdrowe produkty, np. owoce, niesolone orzechy.
 
R jak ruch. Ruch na świeżym powietrzu poprawia ogólny stan zdrowia, przyczynia się do lepszego samopoczucia, jest sposobem na pozytywne zmęczenie i dotlenienie organizmu,  ale także wyraża naturalną radość życia dziecka. Wspólne spacery, zabawy, wycieczki rowerowe zacieśniają więzy rodzinne, uczą dzieci obcowania z przyrodą, budują poczucie bezpieczeństwa. Osobisty przykład nas - rodziców do aktywnego spędzania wolnego czasu stanowi dla naszych dzieci szansę na rozwój kultury fizycznej, a w przyszłości wzór do naśladowania.
 
S jak sól. Ograniczaj sól, a do przygotowywanych potraw dodawaj zioła i delikatne przyprawy. Dużo soli zawierają takie produkty, jak twaróg, ser, chleb, płatki kukurydziane, warzywa, mięso. W tych produktach znajduje się wystarczająca ilość soli, żeby zaspokoić potrzeby dziecka, dlatego nie trzeba dodatkowo dosalać dziecięcego jedzenia.
 
T jak tłuszcz. Unikaj potraw smażonych w głębokim tłuszczu, wybieraj potrawy grillowane, pieczone w folii lub smażone bez tłuszczu. 
 
U jak urozmaicenie. Żywienie dziecka powinno być urozmaicone z wykorzystaniem różnych produktów z każdej z podstawowych grup. W codziennej diecie powinny znaleźć się: produkty zbożowe i ziemniaki; warzywa i owoce; mleko i produkty mleczne; mięso, wędliny, ryby i jaja; tłuszcze; nasiona strączkowe i orzechy; cukier i słodycze (w ograniczonej ilości).
 
W jak waga i wzrost. Aby dowiedzieć się, czy dziecko rozwija się prawidłowo w porównaniu z innymi dziećmi przydatne będą siatki centylowe, czyli wykresy opracowane na podstawie ogólnopolskich danych statystycznych. Można to sprawdzić w Internecie, np. na stronie www.siatkicentylowe.edziecko.pl
 
Z  jak zboża. Jeśli nie ma przeciwwskazań, podawaj dziecku dużo produktów zbożowych, takich jak: grube kasze, płatki (nie tylko kukurydziane) oraz ciemne pieczywo - to doskonałe źródło błonnika pokarmowego!
 
 
Artykuł opracowała mgr Magdalena Kuliga w oparciu o:
„Poradnik żywienia dziecka” Instytutu Matki i Dziecka
oraz artykuły zamieszczone na stronach internetowych:
 
www.zdrowyprzedszkolak.org
www.poradnikzdrowie.pl
www.dziecisawazne.pl
www.dziecko.mojdietetyk.pl
 


Komentarze
Dodaj komentarz
Imię i Nazwisko
Adres e-mail
Komentarz
Wpisz wynik: 2+3